پانسمان فوم

پانسمان فوم برای بسیاری از زخم‌ها، از زخم‌های کم‌ ترشح تا زخم‌های دارای ترشح متوسط و زیاد، کاربرد دارد. با این‌ حال، انتخاب آن باید بر اساس نوع زخم و میزان ترشحات انجام شود. برای زخم‌هایی که ترشح بسیار زیادی دارند، ممکن است استفاده از پانسمان‌های جاذب یا فوق‌ جاذب گزینه مناسب‌ تری باشد.

پانسمان فوم چیست

پانسمان فوم با محافظت از زخم در برابر ورود باکتری‌ها و کاهش نسبی اثر ضربه و فشار، به ایجاد محیطی مناسب برای بهبود و ترمیم سلول‌های آسیب‌دیده کمک می‌کند. این پانسمان برای مدیریت زخم‌های مرطوب، کاهش آسیب هنگام تعویض پانسمان، مراقبت از زخم‌های فشاری و کاهش ناراحتی و درد هنگام تعویض پانسمان کاربرد دارد.

فوم‌ها معمولاً به‌صورت سلولی ساخته می‌شوند و ترشحات را از یک سلول به سلول دیگر جذب و در خود نگهداری می‌کنند. هنگامی که پانسمان با ترشحات اشباع شود یا ترشحات به لبه‌های آن نزدیک شوند، باید طبق دستورالعمل محصول یا نظر کادر درمان تعویض شود.

فوم پانسمان ثانویه چیست

پانسمان فوم ثانویه به فومی گفته می‌شود که روی پانسمان اولیه قرار می‌گیرد. پانسمان اولیه می‌تواند شامل انواع پانسمان پرکننده، ژل یا دیگر محصولات مانند پانسمان آلژینات وغیره مورد استفاده در تماس مستقیم با زخم باشد. در این حالت، از فوم برای پوشش نهایی، محافظت از زخم، جذب ترشحات اضافی یا ثابت نگه‌ داشتن پانسمان اولیه استفاده می‌شود.

به همین دلیل، برخی پانسمان فوم را با توجه به نوع کاربردشان در گروه پانسمان‌های ثانویه قرار می‌دهند. البته فوم‌ها بسته به نوع محصول و شرایط زخم می‌توانند به‌عنوان پانسمان اولیه یا ثانویه استفاده شوند؛ بنابراین بهتر است دستورالعمل محصول رعایت شود یا می توانید از مشاوره زخم ما کمک بگیرید.

طرز استفاده پانسمان فوم

1. استفاده از پانسمان فوم باید طبق دستورالعمل محصول انجام شود. رعایت نکات بهداشتی هنگام تعویض پانسمان اهمیت زیادی دارد و می‌تواند به کاهش احتمال آلودگی زخم کمک کند.
2. ابتدا دست‌های خود را با آب و صابون به‌خوبی بشویید و پس از خشک‌کردن، در صورت نیاز از دستکش یک‌بارمصرف استفاده کنید. برای شست‌وشوی دست‌ها، استفاده از آب و صابون کافی است و به‌کاربردن الکل باید مطابق توصیه پزشک یا دستورالعمل محصول باشد.
3. ناحیه زخم را با استفاده از اسپری زخم یا محلول شست‌وشوی زخم تمیز کنید. ممکن است هنگام شست‌وشو، با توجه به وضعیت زخم، کمی درد یا سوزش احساس شود؛ بااین‌حال، تمیزکردن زخم باید با آرامش و طبق دستور کادر درمان انجام شود.
4. با استفاده از گاز استریل، پوست اطراف زخم را به‌آرامی خشک کنید. پانسمان فوم باید اندازه‌ای داشته باشد که سطح زخم را کاملاً بپوشاند. در صورت اجازه‌دادن دستورالعمل محصول، فوم‌های بدون چسب را می‌توان با وسایل تمیز یا استریل برش داد.
5. اگر پانسمان فوم حاشیه چسباننده ندارد و بدون چسب است، برای ثابت نگه‌داشتن آن می‌توانید از چسب حصیری یا باند کنار‌بافته استفاده کنید. چسب یا باند نباید بیش‌ازحد محکم بسته شود؛ زیرا ممکن است به پوست اطراف زخم فشار وارد کند.
6. پانسمان فوم معمولاً به‌راحتی جدا می‌شود؛ اما هنگام برداشتن آن، این کار را با دقت و آرامی انجام دهید. اگر احساس کردید پانسمان به زخم چسبیده است، آن را با محلول شست‌وشوی زخم مرطوب کنید و پس از چند دقیقه، به‌آرامی جدا کنید. پس از هر بار تعویض، زخم را طبق دستورالعمل تمیز کنید.
7. پانسمان فوم استفاده‌شده را دوباره به کار نبرید. آن را داخل یک کیسه تمیز قرار دهید، در کیسه را ببندید و سپس دور بیندازید.

انواع پانسمان فوم

ورقه فومی

این نوع پانسمان ها ورقه ای از جنس پلی یورتان یا فوم هیدروفیلیک هستند که حاوی یا بدون مواد چسبنده میباشند . پانسمان فوم ورقه ای در واقع دارای عملکرد بسیار خوبی در جذب مقادیر بالایی از ترشحات را دارد. هم‌چنین به صورت پد از زخم محافظت کرده و بصورت معمول حالت انسدادی دارند به همین دلیل نیازی به پانسمان ثانویه ندارند. معمولا بین دو تا سه روز در محل زخم باقی می‌مانند که این موجب کاهش هزینه و عدم نیاز به تعویض مداوم پانسمان می‌گردد

فوم پلی یورتان

یکی از انواع پانسمان فوم ، پانسمان فوم پلی یورتان می‌باشد که دارای خاصیت غیر چسبندگی است و از 2 لایه تشکیل شده است :

1. فوم پلی یورتان آب‌دوست با ظرفیت بالای جذب
2. فیلم غیر شفاف پلی یورتان ( معمولا کرم رنگ) که مانند یک سد در برابر باکتری‌ها یا عوامل نفوذی خارجی عمل می‌کند در حالی که امکان رد و بدل بخار آب وجود دارد. فیلم پلی یورتان ضدآب بوده و پشت آن دارای خاصیت چسبندگی است.

برای زخم‌هایی با ترشحات کم تا متوسط از آنها استفاده می‌گردد. از این نوع پانسمان برای زخم‌هایی با ضخامت نسبی تا عمیق استفاده می‌شود که این زخم ها عبارتند از: زخم فشاری، زخم وریدی و شریانی پا، سوختگی درجه یک و دو، زخم پای دیابتی و زخم جراحی. از مهم‌ ترین مزایای آن میتوان ایجاد محیط مرطوب ، جذب بسیارعالی به‌ واسطه ساختار سلول باز، اصطکاک کم و مقرون به صرفه بودن را بیان کرد

فوم فوم سیلیکونی

پانسمان فوم سیلیکونی ساخته شده از فوم پلی یورتان شامل یک فیلم پلی یورتان و یک فیلم سیلیکونی می باشد که این فیلم بروی فوم پلی اورتان چسبیده یا پرس شده است و قادر به جدا کردن زخم از محل زخم می باشد که این موضوع موجب کاهش درد و حساسیت بیمارنسبت به پانسمان فوم معمولی پلی اورتان میشود. این نوع پانسمان می‌تواند یک محیط مرطوب بیشتر را برای التیام زخم فراهم کند و نیاز به تعویض مداوم ندارد. از مهم‌ترین ویژگی‌های آن می‌توان به حفظ رطوبت بیشتر و همچنین عدم حساسیت بیمار اشاره کرد.

 

پانسمان فوم چندلایه ای یا  جزیره ای 

فوم جزیره‌ای از چند لایه تشکیل شده است که شامل نوار پلی یورتان، فوم پلی یورتان که هسته اصلی پانسمان است، فیلم سیلیکونی و فیلم پلی اتیلن میباشد و غیره که قابل استفاده برای التیام زخم با ترشحات سنگین میباشد. این نوع پانسمان برای التیام زخم محیط مرطوبی را فراهم می‌کند که از مهم‌ترین وظایف آن می‌توان به محافظت از زخم در مقابل آلودگی‌های باکتریایی، مانع از خیس‌ شوندگی زخم، جذب ترشحات، جلوگیری از چسبیدن به زخم، تسکین درد بیمار و ممانعت از صدمه دوباره بیمار را نام برد. از مهم‌ترین مزایای آن می‌توان مواردی را نام برد که شامل : محافظت در برابر سیالات و آلودگی‌های باکتریایی، خاصیت جذب بالا،  استفاده راحت ، غیر چسبنده بودن هسته پانسمان، ، نرمی و راحتی ، قدرت مرطوب‌سازی مناسب و آلرژی کم می باشند. تقریبا می شود به عنوان یک همه کاره از آن یاد برد.

پانسمان فوم پر کننده

فوم پر کننده نیز به عنوان یک فوم که بواسطه کیفیت و نوع ساخت آن می تواند داخل زخم ها قرار بگیرد جذب بسیار بالایی دارد با ایجاد رطوبت برای زخم ترشحات آن را نیز کنترل می کند همچنین در کمک به دبریدمان اتولیتیک موثر است و از توسعه گرانول و بافت اپیتلیال تازه محافظت می کند. معمولا این نوع فوم از انعطاف بالایی به جهت شکل پذیری داخل زخم برخوردار است. همچنین به دلیل کیفیتی که دارد به تاندون یا بافت های داخلی نمی چسبد یا آسیبی وارد نمی کند.

پانسمان فوم نقره‌

پانسمان فوم نقره در ساختار مشابه پانسمان فوم معمولی است اما مواد سازنده آن یعنی همان فوم پلی اورتان بهمراه طیف گسترده یون نقره یا آغشته به نقره تولید شده است. پانسمان فوم نقره با کنترل بار میکروبی محیط زخم بهمراه حفظ رطوبت آن در فرآیند ترمیم زخم کمک بسیاری می کند. حضور یون‌های نقره نیز با ایجاد فعالیت ضد میکروبی در سطح زخم، به پیشگیری و کنترل عفونت و کاهش خطر رشد و تکثیر میکروارگانیسم‌ها کمک می‌کند.
فوم نقره با سه عملکرد مهم مدیریت ترشحات زخم ، کنترل بار میکروبی و همچنین فراهم کردن رطوبت مناسب زخم ، می تواند در مدیریت زخم ها و همچینن زخم هایی که در معرض خطر عفونت قرار دارند مورد استفاده قرار گیرد.
ترکیب فناوری جاذب فوم با اثر ضد میکروبی نقره، این پانسمان را به گزینه‌ای مناسب برای کمک به ایجاد شرایط مطلوب جهت ترمیم ، بهبود زخم و مدیریت مؤثر عوارض مرتبط با عفونت تبدیل می‌کند. معمولا در زخم هایی که مستعد عفونت هستند بیشتر کاربرد دارند یا به عنوان مرحله آخر زخم جهت کمک به پوست آوری هم استفاده می شوند بواسطه برخورد آن با سطح زخم سطح را عاری از میکروب حفظ میکند در نتیجه فرآیند درمان را سرعت می بخشد.

پانسمان فوم نقره

فوم های پیشرفته 

فوم های پیشرفته می توانند مانند انواع از فوم هایی که بالا معرفی کردیم باشند مانند فوم پلی اورتان یا فوم ساده یا فوم چسبدار اما با این تفاوت که بروی لایه سطحی آنها می تواند حتی هیدروژل خشک باشد یا لایه ضد  باکتری خاصی بسته به شرکت سازنده آن باشد یا درون بافت آنها بگونه ای باشد که خاصیت ضد باکتری یا عملکرد خیلی متفاوتی به نسبت بقیه داشته باشند. مثلا در برخی فوم ها محلول ها یا موادی درونی خودشون دارن که هنگام قرار گرفتن بر روی زخم آزاد سازی می کنند یا اثر متفاوت می گذارند.

فوم های پیشرفته

 

اشکال فوم برای زخم

فوم ها می توانند به صورت های مختلفی باشند برای نواحیه مختلف بسته به نظر سازنده 

• فوم ساکروم یا ساکرال
• فوم پاشنه 
• فوم ضربدری 
• فوم نواری 
• فوم رولی 
• باند رولی فوم دار
• فوم گرد و غیره

باند رولی فوم دار و فوم رولی